Chứng chỉ tin học giả cách phân biệt như thế nào?

Chứng chỉ tin học giả đang là một vấn nạn nhức nhối khi nhu cầu hoàn thiện hồ sơ xin việc, xét tuyển và thi tuyển ngày càng cao. Nhiều đối tượng đã lợi dụng tâm lý cần gấp để rao bán văn bằng giả với lời cam kết bao đỗ, có hồ sơ gốc.

Việc sử dụng chứng chỉ giả khiến người dùng đối mặt nguy cơ bị kỷ luật, buộc thôi việc, bị phạt hành chính tới 20 triệu đồng hoặc chịu trách nhiệm hình sự. Edulife sẽ hướng dẫn chi tiết cách phân biệt chứng chỉ tin học thật giả chuẩn xác nhất và các rủi ro pháp lý theo quy định hiện hành.

Cách nhận biết chứng chỉ tin học giả bằng mắt thường

Dù các đối tượng làm văn bằng giả sử dụng công nghệ in ấn tinh vi, người kiểm tra vẫn có thể phát hiện ra những điểm bất thường qua các đặc điểm vật lý trên phôi bằng:

• Con dấu của đơn vị cấp bằng: Chứng chỉ thật được đóng dấu mộc đỏ trực tiếp lên phôi sau khi in thông tin thí sinh, do đó nét mực đỏ của con dấu sẽ có độ thấm tự nhiên vào thớ giấy, viền dấu hơi nhòe nhẹ và màu mực tươi. Ngược lại, chứng chỉ giả thường scan toàn bộ con dấu rồi in nhiệt hoặc in kỹ thuật số, khiến các nét viền dấu cứng nhắc, màu đỏ xỉn hoặc quá rực rỡ, bề mặt mực phẳng lì không có độ gồ nổi của lực đóng dấu.
• Chữ ký của người có thẩm quyền: Trên chứng chỉ thật, chữ ký của Hiệu trưởng hoặc Thủ trưởng đơn vị được ký trực tiếp bằng bút mực chuyên dụng, có độ tỳ đè (lực ấn), nét thanh nét đậm tự nhiên và có độ run nhẹ của thao tác tay. Chứng chỉ giả thường in chữ ký số đè lên phôi hoặc vẽ lại bằng máy, nét mực đều tăm tắp, thiếu tự nhiên và không để lại vết hằn lực viết trên mặt sau phôi bằng.
• Chất liệu giấy và hoa văn phôi bằng: Phôi chứng chỉ Ứng dụng CNTT theo chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin quy định tại Thông tư 03/2014/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông do các cơ sở giáo dục đại học quản lý, phát hành theo quy chuẩn khắt khe, giấy dày dặn, hoa văn chìm sắc nét. Khi soi dưới ánh sáng cực tím (UV) hoặc ánh sáng mặt trời sẽ hiện rõ các hoa văn bảo mật. Phôi bằng giả thường in trên giấy bìa mỏng, chất lượng in kém, hoa văn mờ nhạt hoặc bị vỡ hạt.
• Kiểm tra mốc thời gian cấp bằng Tin học A, B, C: Căn cứ quy định liên tịch giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Thông tin và Truyền thông, mẫu chứng chỉ Tin học A, B, C cũ đã chính thức ngừng tuyển sinh và cấp mới từ ngày 10/08/2016. Bất kỳ chứng chỉ Tin học A, B, C nào có ngày cấp ghi sau ngày 10/08/2016 đều chắc chắn là chứng chỉ không hợp pháp và hoàn toàn không có giá trị pháp lý.

Hướng dẫn 3 cách tra cứu và kiểm tra chứng chỉ tin học thật giả chuẩn xác nhất

Để đảm bảo tính pháp lý tuyệt đối, bạn nên áp dụng các phương pháp tra cứu và đối soát dữ liệu gốc sau đây:

1. Tra cứu số hiệu chứng chỉ tin học trực tuyến trên cổng thông tin của trường

Mỗi chứng chỉ Ứng dụng CNTT hợp pháp đều được cấp một Số hiệu văn bằng và Số vào sổ cấp chứng chỉ duy nhất. Các trường đại học được Bộ GD&ĐT cấp phép tổ chức thi đều tích hợp hệ thống tra cứu văn bằng công khai trên website chính thức của trường:

• Bước 1: Truy cập đúng tên miền website chính thức của đơn vị cấp bằng (đuôi tên miền bắt buộc phải là .edu.vn). Thí sinh cần hết sức cảnh giác trước các website giả mạo có đuôi .com, .net hoặc .org do các đường dây làm bằng tự lập ra để lừa nạn nhân.
• Bước 2: Vào mục Tra cứu văn bằng / chứng chỉ, nhập đầy đủ: Họ tên, Ngày sinh, Số hiệu chứng chỉ hoặc Số chứng minh nhân dân/CCCD.
• Bước 3: Đối chiếu kết quả trả về từ hệ thống nhà trường với thông tin in trên chứng chỉ (họ tên, điểm thi lý thuyết – thực hành, ngày cấp, xếp loại). Nếu hệ thống báo Không tìm thấy dữ liệu, khả năng rất cao đây là chứng chỉ giả.

Một số cổng tra cứu chứng chỉ tin học trực tuyến của các trường đại học uy tín:

• Cổng tra cứu chứng chỉ Đại học Sư phạm Hà Nội
• Cổng tra cứu văn bằng chứng chỉ Đại học Kiến trúc Hà Nội
• Cổng tra cứu chứng chỉ Đại học Lao động – Xã hội
• Hệ thống tra cứu chứng chỉ Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH)

2. Xác minh trực tiếp tại phòng khảo thí / lưu trữ hồ sơ gốc

Một số đơn vị không cập nhật dữ liệu trực tuyến đối với các khóa thi cũ, hoặc người kiểm tra (như bộ phận nhân sự, hội đồng tuyển dụng) cần xác minh chính thức bằng văn bản. Lúc này, biện pháp xác minh an toàn chính là gửi công văn hoặc đến trực tiếp Phòng Đào tạo / Phòng Quản lý Khảo thí của trường cấp bằng.

Mọi kỳ thi hợp pháp đều phải lưu giữ đầy đủ Hồ sơ gốc vĩnh viễn bao gồm: Quyết định thành lập hội đồng thi, danh sách thí sinh dự thi, bài thi trắc nghiệm trên máy, bài thi thực hành, bảng điểm gốc và sổ bộ cấp phát văn bằng có chữ ký nhận của thí sinh.

Nếu các đường dây làm bằng giả chỉ cấp phôi bằng mà không có hồ sơ gốc lưu trữ tại trường thì chắc chắn sẽ bị phát hiện khi cơ quan quản lý hậu kiểm.

3. Tra cứu chứng chỉ tin học quốc tế (MOS, IC3, ICDL)

Đối với các chứng chỉ quốc tế như chứng chỉ MOS và chứng chỉ IC3, thí sinh không thể làm giả vì toàn bộ kết quả thi được đồng bộ trực tiếp lên hệ thống toàn cầu của Certiport (Hoa Kỳ):

• Mỗi thí sinh sau khi thi đạt sẽ được cấp một tài khoản Certiport và mã xác thực điện tử (Verify Code).
• Nhà tuyển dụng có thể truy cập trực tiếp website verify.certiport.com, nhập mã xác thực in trên chứng chỉ để kiểm tra ngay lập tức tính xác thực của chứng chỉ cùng bảng điểm chi tiết.

Hậu quả pháp lý và chế tài xử lý đối với hành vi mua bán, sử dụng chứng chỉ tin học giả

Hành vi mua bán hoặc sử dụng văn bằng, chứng chỉ tin học giả là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, người vi phạm sẽ phải đối mặt với các chế tài xử lý nghiêm khắc:

• Xử phạt vi phạm hành chính: Căn cứ Khoản 2 Điều 16 Nghị định 04/2021/NĐ-CP của Chính phủ (về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục), hành vi mua bán, sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, đồng thời bị tịch thu và buộc tiêu hủy văn bằng, chứng chỉ giả.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Căn cứ Điều 341 BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức hoặc tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
• Kỷ luật buộc thôi việc đối với cán bộ, công chức, viên chức: Căn cứ quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, người có hành vi sử dụng văn bằng, chứng chỉ không hợp pháp sẽ bị xử lý kỷ luật với hình thức cao nhất là Buộc thôi việc, hủy bỏ quyết định tuyển dụng hoặc nâng ngạch và cấm tham gia thi tuyển trong thời hạn từ 1 đến 3 năm.
• Quy định mới bãi bỏ nộp chứng chỉ giấy trong thi tuyển: Hiện nay, căn cứ quy định mới của Chính phủ và Bộ Nội vụ, nhà nước đã chính thức bãi bỏ yêu cầu nộp chứng chỉ tin học bắt buộc trong hồ sơ đăng ký thi tuyển, nâng ngạch công chức hành chính và viên chức. Thí sinh chỉ cần hoàn thành bài thi trắc nghiệm tin học trực tiếp trên máy tính tại Vòng 1. Do đó, người dự tuyển tuyệt đối không cần và không nên mua chứng chỉ giả để tránh những rủi ro pháp lý nặng nề.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn nắm rõ cách kiểm tra chứng chỉ tin học giả – thật và hiểu rõ chế tài pháp lý nghiêm khắc khi sử dụng văn bằng bất hợp pháp. Hãy chủ động học thật, thi thật để bảo vệ sự nghiệp và uy tín lâu dài của bản thân!